Theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, lao động nữ mang thai và nuôi con nhỏ được hưởng nhiều chính sách bảo vệ sức khỏe, việc làm và quyền lợi trong quá trình lao động. Dưới đây là 9 quyền lợi quan trọng mà người lao động cần nắm rõ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
1. Được bảo vệ khỏi việc làm ban đêm, làm thêm giờ và đi công tác xa
Lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7, hoặc từ tháng thứ 6 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, không bị người sử dụng lao động yêu cầu làm việc ban đêm, làm thêm giờ hoặc đi công tác xa. Quy định này cũng áp dụng đối với lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
2. Được bố trí công việc phù hợp hoặc giảm thời giờ làm việc khi mang thai
Lao động nữ làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, hoặc công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và việc nuôi con, khi mang thai và đã thông báo cho người sử dụng lao động, được chuyển sang công việc nhẹ hơn, an toàn hơn hoặc giảm 1 giờ làm việc hằng ngày mà không bị cắt giảm tiền lương, quyền và lợi ích cho đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi, theo điều kiện luật định.
3. Không bị sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng vì lý do mang thai, nghỉ thai sản
Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do người lao động kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ các trường hợp ngoại lệ được pháp luật quy định.
4. Được ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới khi hợp đồng hết hạn
Trường hợp hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người lao động được ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới theo quy định của pháp luật.
5. Có quyền đơn phương chấm dứt hoặc tạm hoãn hợp đồng để bảo vệ thai nhi
Khi có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền rằng việc tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi, lao động nữ mang thai có quyền đơn phương chấm dứt hoặc tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động theo quy định.
Thời gian tạm hoãn do người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận, nhưng phải đáp ứng quy định pháp luật và tối thiểu bằng thời gian do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền chỉ định tạm nghỉ.
6. Được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con
Lao động nữ được nghỉ thai sản tổng cộng 6 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng. Trường hợp sinh đôi trở lên, tính từ con thứ hai, cứ mỗi con người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng.
7. Được hưởng chế độ thai sản khi đáp ứng điều kiện theo Luật Bảo hiểm xã hội
Lao động nữ sinh con được hưởng chế độ thai sản khi đáp ứng các điều kiện về đối tượng và thời gian tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định pháp luật hiện hành. Quyền lợi có thể bao gồm thời gian nghỉ hưởng chế độ và trợ cấp thai sản theo quy định.
8. Được nghỉ 60 phút mỗi ngày khi nuôi con dưới 12 tháng tuổi
Lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt, trữ sữa hoặc nghỉ ngơi. Thời gian nghỉ này vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.
9. Không bị xử lý kỷ luật lao động trong thời gian được pháp luật bảo vệ
Người sử dụng lao động không được xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi theo quy định của Bộ luật Lao động.
Lưu ý: Các quyền lợi cụ thể cần được áp dụng theo đúng điều kiện, phạm vi và trường hợp ngoại lệ do pháp luật quy định. Người lao động nên trao đổi với bộ phận nhân sự hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội khi cần xác định quyền lợi của mình.
