Chuyển đến nội dung

Monday – Friday: 9:00 AM – 6:00 PM

DỰ PHÒNG TỔN THẤT TÀI SẢN SINH HỌC THEO THÔNG TƯ 99/2025/TT-BTC: LÀ TÀI SẢN HAY NGUỒN VỐN? HẠCH TOÁN NHƯ THẾ NÀO?

admin 5 phút đọc

Căn cứ Phần B Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc hạch toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học được thực hiện thông qua Tài khoản 2295 – Dự phòng tổn thất tài sản sinh học.

Tài khoản này được sử dụng để phản ánh tình hình trích lập và hoàn nhập dự phòng tổn thất tài sản sinh học, ngoại trừ các tài sản sinh học được kế toán là tài sản cố định.

1. Nguyên tắc kế toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc kế toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, về điều kiện trích lập dự phòng:

Doanh nghiệp thực hiện trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học khi có bằng chứng cho thấy giá trị thuần có thể thực hiện được của tài sản sinh học thấp hơn giá gốc của tài sản.

Việc hạch toán trích lập và hoàn nhập khoản dự phòng này được thực hiện tương tự như đối với hàng tồn kho của doanh nghiệp.

Thứ hai, về xác định khoản dự phòng phải trích lập hoặc hoàn nhập:

Khi lập Báo cáo tài chính, doanh nghiệp phải căn cứ vào số lượng, giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được của từng loại tài sản sinh học để xác định mức dự phòng cần trích lập hoặc hoàn nhập tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Cụ thể:

  • Trường hợp khoản dự phòng phải trích lập lớn hơn số dự phòng đang ghi nhận trên sổ kế toán: Doanh nghiệp trích lập bổ sung phần chênh lệch tăng, đồng thời ghi tăng giá vốn hàng bán trong kỳ.
  • Trường hợp khoản dự phòng phải trích lập nhỏ hơn số dự phòng đang ghi nhận trên sổ kế toán: Doanh nghiệp hoàn nhập phần chênh lệch giảm, đồng thời ghi giảm giá vốn hàng bán trong kỳ.

2. Phương pháp hạch toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

Căn cứ quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp thực hiện hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến dự phòng tổn thất tài sản sinh học như sau:

(1) Trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học lần đầu

Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, nếu giá trị thuần có thể thực hiện được của tài sản sinh học thấp hơn giá gốc, doanh nghiệp phải trích lập dự phòng cho phần tổn thất tương ứng.

Bút toán hạch toán:

  • Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán.
  • Có TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2295).

(2) Điều chỉnh khoản dự phòng tại các kỳ kế toán tiếp theo

Tại thời điểm kết thúc các kỳ kế toán sau, doanh nghiệp căn cứ vào số dự phòng cần trích lập của kỳ hiện tại và số dự phòng đã ghi nhận từ kỳ trước để thực hiện điều chỉnh.

  • Trường hợp số dự phòng phải trích lập kỳ này lớn hơn số dự phòng đã trích lập từ kỳ trước:

Doanh nghiệp thực hiện trích lập bổ sung phần chênh lệch tăng.

Bút toán hạch toán:

  • Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán.
  • Có TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2295).
  • Trường hợp số dự phòng phải trích lập kỳ này nhỏ hơn số dự phòng đã trích lập từ kỳ trước:

Doanh nghiệp thực hiện hoàn nhập phần chênh lệch giảm.

Bút toán hạch toán:

  • Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2295).
  • Có TK 632 – Giá vốn hàng bán.

(3) Hạch toán khi tài sản sinh học bị tổn thất do thiên tai, lũ lụt hoặc các nguyên nhân khác

Trường hợp tài sản sinh học của doanh nghiệp bị tổn thất do thiên tai, lũ lụt,… căn cứ vào giá trị tài sản thực tế bị tổn thất và số dự phòng đã trích lập, doanh nghiệp thực hiện hạch toán như sau:

  • Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (phần tổn thất được bù đắp bằng dự phòng).
  • Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán (phần giá trị tổn thất vượt quá số dự phòng đã trích lập).
  • Có TK 215 – Tài sản sinh học.

3. Lưu ý khi hạch toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

Khi thực hiện trích lập, hoàn nhập và xử lý tổn thất tài sản sinh học, doanh nghiệp cần lưu ý:

  • Việc trích lập dự phòng phải có căn cứ chứng minh giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc của tài sản sinh học.
  • Doanh nghiệp phải đánh giá và xác định khoản dự phòng cần trích lập hoặc hoàn nhập tại thời điểm kết thúc mỗi kỳ kế toán.
  • Việc trích lập bổ sung hoặc hoàn nhập dự phòng được phản ánh thông qua TK 632 – Giá vốn hàng bán.
  • Đối với tài sản sinh học được kế toán là tài sản cố định, không áp dụng phương pháp hạch toán dự phòng thông qua TK 2295 theo hướng dẫn nêu trên.

Như vậy, việc hạch toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học theo Thông tư 99/2025/TT-BTC được thực hiện thông qua TK 2295, với các nghiệp vụ chính gồm trích lập dự phòng, trích lập bổ sung, hoàn nhập dự phòng và xử lý tổn thất tài sản sinh học. Doanh nghiệp cần căn cứ vào giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được của tài sản để xác định số dự phòng phù hợp tại từng kỳ kế toán.

Căn cứ pháp lý: Phần B Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.