Xuất hóa đơn sai thuế suất 8% thành 10% có bị phạt không?
Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo Nghị quyết 204/2025/QH15, cơ sở kinh doanh áp dụng phương pháp khấu trừ thuế được giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% đối với các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng được giảm thuế theo quy định.
Chính sách giảm thuế GTGT này được áp dụng từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026.
Trong thực tế, doanh nghiệp có thể phát sinh trường hợp hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế nhưng khi lập hóa đơn lại áp dụng thuế suất 10% thay vì 8%. Vậy trường hợp này có bị xử phạt hay không và cần xử lý hóa đơn như thế nào?
Có bị phạt khi xuất hóa đơn thuế suất 10% thay vì 8%?
Hiện nay, chưa có quy định cụ thể về mức xử phạt đối với hành vi lập hóa đơn áp dụng thuế suất 10% thay cho mức thuế suất GTGT 8% được giảm.
Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn, hiện chưa có quy định riêng về việc xử phạt đối với hành vi lập hóa đơn sai thuế suất theo trường hợp không áp dụng mức thuế suất GTGT được giảm.
Do đó, trường hợp doanh nghiệp đã lập hóa đơn với thuế suất 10% trong khi thuộc đối tượng được áp dụng mức 8%, việc xử lý cần thực hiện theo quy định về hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế có liên quan.
Cách xử lý hóa đơn đã lập sai thuế suất
Nghị định 174/2025/NĐ-CP quy định trường hợp cơ sở kinh doanh đã lập hóa đơn và đã kê khai thuế theo mức thuế suất hoặc mức tỷ lệ % tính thuế GTGT chưa được giảm, thì người bán và người mua thực hiện xử lý hóa đơn đã lập theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ.
Sau khi hóa đơn được xử lý, căn cứ vào hóa đơn đã được điều chỉnh/xử lý:
- Người bán thực hiện kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu ra;
- Người mua thực hiện kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu vào (nếu có).
Như vậy, trường hợp xuất hóa đơn 10% thay vì 8% đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế GTGT, doanh nghiệp cần thực hiện xử lý hóa đơn theo đúng quy định, đồng thời điều chỉnh số thuế GTGT đầu ra, đầu vào tương ứng.
Cách xử lý khi xuất hóa đơn sai thuế suất như thế nào?
Khi phát hiện hóa đơn điện tử đã lập có sai sót về thuế suất, tiền thuế hoặc các nội dung liên quan, doanh nghiệp cần xử lý theo quy định tại Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
1. Hóa đơn xuất sai thuế suất được xử lý như thế nào?
Theo khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC, trường hợp hóa đơn điện tử đã lập bị sai các nội dung như:
- Mã số thuế;
- Tên hàng hóa, hàng hóa ghi trên hóa đơn không đúng quy cách, chất lượng;
- Số tiền ghi trên hóa đơn;
- Thuế suất;
- Tiền thuế;
- Các nội dung bắt buộc khác theo quy định,
thì người bán được lựa chọn một trong hai phương án: lập hóa đơn điều chỉnh hoặc lập hóa đơn thay thế.
Ví dụ: Doanh nghiệp đã xuất hóa đơn áp dụng thuế suất 8% nhưng thực tế phải áp dụng 10%, người bán thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn theo quy định; đồng thời người bán kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu ra, người mua kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu vào (nếu có).
2. Trường hợp lập hóa đơn điều chỉnh
Nếu lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh cho hóa đơn đã lập sai, hóa đơn điều chỉnh phải thể hiện dòng chữ:
“Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… số… ngày… tháng… năm”.
Nội dung điều chỉnh phải phản ánh chính xác phần sai sót trên hóa đơn đã lập.
3. Trường hợp lập hóa đơn thay thế
Nếu lựa chọn phương án thay thế, hóa đơn điện tử mới phải có dòng chữ:
“Thay thế cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… số… ngày… tháng… năm”.
Hóa đơn mới được sử dụng để thay thế cho hóa đơn điện tử đã lập có sai sót.
4. Một số trường hợp đặc biệt cần lưu ý
Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền hoặc hóa đơn bán hàng hóa là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng:
Người bán thực hiện lập hóa đơn thay thế cho hóa đơn đã lập sai.
Riêng trường hợp trả lại hàng hóa là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng và tài sản đã được đăng ký theo tên người mua, việc trả lại hàng phải phù hợp với pháp luật có liên quan. Nếu người mua thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử thì người mua thực hiện lập hóa đơn trả lại hàng cho người bán.
Ký số và gửi hóa đơn điều chỉnh, thay thế:
Sau khi lập hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc thay thế, người bán ký số và:
- Gửi trực tiếp cho người mua nếu sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế;
- Gửi cơ quan thuế để được cấp mã trước khi gửi cho người mua nếu sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
5. Có thể lập một hóa đơn điều chỉnh/thay thế cho nhiều hóa đơn sai
Nếu trong cùng một tháng, người bán phát hiện nhiều hóa đơn của cùng một người mua bị sai cùng các thông tin về người mua, tên hàng, đơn giá, số lượng, thuế suất thì được phép lập một hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế cho nhiều hóa đơn sai trong cùng tháng.
Khi đó, người bán phải đính kèm bảng kê các hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 01/BK-ĐCTT tại Phụ lục III.
6. Có phải lập văn bản thỏa thuận với người mua trước khi điều chỉnh, thay thế?
Trước khi thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn điện tử có sai sót:
- Nếu người mua là tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh, người bán và người mua phải lập văn bản thỏa thuận, trong đó ghi rõ nội dung sai sót.
- Nếu người mua là cá nhân, người bán phải thông báo cho người mua hoặc thông báo trên website của người bán nếu có.
Người bán có trách nhiệm lưu giữ văn bản thỏa thuận tại đơn vị và xuất trình khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
Tuy nhiên, không bắt buộc lập văn bản thỏa thuận trong các trường hợp:
- Chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử theo Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử;
- Chuyển cơ sở dữ liệu thông tin chi tiết giao dịch phát sinh theo Bảng thông tin chi tiết giao dịch;
- Hoạt động mua bán hàng hóa trên nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số khác.
7. Một số quy định riêng đối với ngành hàng không
Đối với ngành hàng không, hóa đơn đổi, hoàn chứng từ vận chuyển hàng không được coi là hóa đơn điều chỉnh và không cần thể hiện dòng chữ:
“Điều chỉnh tăng/giảm cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… ngày… tháng… năm”.
Doanh nghiệp vận chuyển hàng không được phép xuất hóa đơn của mình đối với trường hợp hoàn, đổi chứng từ vận chuyển do đại lý xuất.
8. Trường hợp hóa đơn sai đã được gửi Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử
Nếu hóa đơn điện tử đã lập sai và người bán đã gửi Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử, người bán thực hiện gửi thông tin điều chỉnh hoặc thay thế trực tiếp trên Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử của các kỳ tiếp theo.
Trường hợp này, người bán không gửi Thông báo hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 04/SS-HĐĐT tại Phụ lục III đến cơ quan thuế.
9. Nếu Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử đã gửi bị sai hoặc thiếu thông tin
Nếu dữ liệu hóa đơn điện tử trên Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử đã gửi cơ quan thuế bị thiếu hoặc sai, người bán phải gửi Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử bổ sung.
Khi điều chỉnh dữ liệu hóa đơn trên Bảng tổng hợp, phải điền đầy đủ các thông tin gồm:
- Ký hiệu mẫu số hóa đơn;
- Ký hiệu hóa đơn;
- Số hóa đơn;
- Các thông tin liên quan theo quy định.
Đối với trường hợp điều chỉnh dữ liệu hóa đơn trên Bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử, các thông tin ký hiệu mẫu số hóa đơn, ký hiệu hóa đơn, số hóa đơn phải được ghi vào cột 18 “Thông tin hóa đơn liên quan” tại Mẫu số 01/TH-HĐĐT, Phụ lục III.
Quy định này được áp dụng, trừ trường hợp hóa đơn điện tử không nhất thiết phải có đầy đủ thông tin về ký hiệu mẫu số, ký hiệu hóa đơn, số hóa đơn hoặc hóa đơn điều chỉnh, thay thế thuộc trường hợp phải lập bảng kê các hóa đơn sai theo Mẫu số 01/BK-ĐCTT.
Kết luận
Như vậy, khi xuất hóa đơn sai thuế suất, doanh nghiệp không tự ý sửa trực tiếp trên hóa đơn đã lập mà cần thực hiện theo đúng quy trình xử lý hóa đơn điện tử có sai sót.
Đối với trường hợp sai thuế suất như 8% thành 10%, người bán có thể lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế, đồng thời thực hiện điều chỉnh việc kê khai thuế GTGT đầu ra; bên mua thực hiện điều chỉnh thuế GTGT đầu vào nếu có phát sinh kê khai khấu trừ.
Thiết kế tương tự trên, cho chữ to xíu
